EMAMAKI: 70
LIPHEPHA LEKUCALA (P1)
IMEMORANDAMU
LIBANGA 12
SIGABA A: SIVISISO
Imemorandamu yekumaka sivisiso;
Bahlolwa belulwimi lwasekhaya, batawulahlekelwa ngemamaki nangabe banemaphutsa esipelingi emibutweni lefuna timphendvulo letiligama linye.
Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA/ nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
Emibutweni lefuna LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki kufanele ehlukaniswe emkhatsini, lokusho kutsi limaki linye linikwa LICINISO/ LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO lelinye linikwe sizatfu/kuchaza/ ngalokugcwele/kwesekela/ kucaphuna.
Imibuto lefuna kucaphuna etheksthini, bahlolwa abangajeziswa nangabe bashiye timphawu tekucaphuna.
Uma umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabei ligama lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
Uma umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
Uma umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati anganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana nembuto akangajeziswa. Kodvwa nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi etheksthini kantsi liyafuneka, loko kwemukelekile.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele.
TIMPHENDVULO
Tjani ebusika bomiswa kusweleka kwemvula.
Imibono itawehluka: sib. Bafulela ngabo, beluka ngabo, kwakhiwa ngabo emaguma. (Nalokunye lekwentiwa ngetjani) - kunye kuphela.
Timphuya tifundza kutsi tingahlali tigoce tandla tidliwe buphuya, kufanele ticabange tindlela tekungenisa imali.
Ibangelwa kweswela / Buphuya / Kuminyana, (Nalokunye lokungaba yimbangela yebugebengu basemikhukhwini.)
Ummango ulindzelwe kutsi unike lusito kulowo lohlaba inyandzaleyo.
Bashayeli abasafuni kumela bantfu labangabati ngobe bugebengu sebubhokile kulamalanga lesiphila kuwo.
Kusho kutsi wakhulelwa yinhloko/ \wacakeka kutsi enteni/ wamangala kutsi ente njani.
Timphendvulo titawehluka: Bahlolwa batawusho imibono yabo ngekutekana ngekubuka iminyaka. Sib. Lijingi lidliwa yinhlitiyo/ LaMaseko utawudlala ngaMasuku.
Sidvumbu semfati wemlumbi lesingcunu sikhombisa kona kuhlukunyetwa kwebantfu labasikati njengoba kuhlala kwenteka emmangweni lesiphila kuwo.
Imibono itawehluka: sib. Ngahle ubulawele kulenye indzawo watewulahlwa lapha emenweni./Mhlawumbe ubanjwe inkunzi wemukwa imoti wase uyabulawa waphoswa emenweni/ Mhlawumbe bekatsi uyatitfuma wase uhlangana netigebengu tiyambulala.
Bantfu bakhelwa tindlu tahulumende./ema-RDP.
Kungaba kubacocela tinganekwane, kukhuluma ngetemndeni, kubafundzisa inhlonipho, kubacocela ngababe wabo.
Letinye timphendvulo temukelekile.
Timphendvulo titawehluka kodvwa besekele. Yebo, basaphila sintfu ngobe basabasa umlilo botse abasebentisi bogezi baphindze bahleti emacasini.
Ummango ungafundza kubumbana nekutsandzana kwemndeni.
Leminye imibono yemukelekile: Umnumzane walelikhaya usemsebentini, usavakashile, uye edolobheni.
Yebo, ngobe bantfwana babili kulesibonwa.
Uhleti phasi kahle uticocile, wembetse isholi, ubophe liduku.
SAMBA SIGABA A:
SIGABA B: SIFINYETO
Bahlolwa kufanele baphendvule sifinyeto balandzele luhlakasimo lolufanele. Sifinyeto lesibhalwe sangalandzeli luhlakasimo lolufanele asinawuhlolwa.
Nika limaki lalawo maphuzu labhalwe ngemisho legcwele
Bahlolwa kufanele bakhombise linani lemagama labawasebentisile ekugcineni kwetimphendvulo tabo.
Elulwimini lwasekhaya,nika emamaki ngalendlela:
Tijeziso
Nangabe sifinyeto sisidze kwengca lelinani lelimisiwe,akufundvwe emagama lasihlanu kuphela bese konkhe lakubhalile akusafundvwa.
Emaphutsa elulwimi (luhlelo, sipelingi, timphawu): kulamamaki lamatsatfu elulwimi jezisa umhlolwa ngalendlela:
-10 emaphutsa - khokha limaki- 1
-15 emaphutsa-khokha emamaki lama- 2
-3 imisho lephindziwe: kute sijeziso
-7 imisho lephindziwe: khipha emamaki lama-2
Lukhakhayi ungulomunye walabo lababuya emakhaya babuya etimayini.
Inyanga iphelile.
Sekucala kuhwalala, bafana bavalela tinkhomo.
Ngalesinye sikhatsi ambone Lukhakhayi asabindzile.
SAMBA SIGABA B:
SIGABA C: LUHLELO NELULWIMI
Imemorandamu yekumaka sigaba C
Sipelingi:
Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele tingemukelwa nangabe sipelingi sinemaphutsa.
Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe liphutsa lisesakhiweni selulwimini lesihlolwako.
Nangabe kuhlolwa sifinyeto, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/timphawu letifanele.
Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.
Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse, akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo KANYE nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele..
Babodvwa labalilitelako labanye ubeva sebatsi 'kuhle ketfu'.
Khumbulani bakitsi kutsi asibafuni bantfu labatewona lomsebenti.
Kusetjentiswa ligama 'imicwembe' emshweni kute kuvele inchazelo 'yesitja lesakhiwe ngesigodvo sekuphakela inyama.
Kusetjentiswa linye lalamabitomfutiselo lalandzelako emshweni:
Emini, Ekuseni
Ebusuku, Ntsambama
Ngeluvivi. (nalamanye emagama lasho sikhatsi langakabalwa )
Kusetjentiswa lesisho lesilandzelako kuchaza kutsi bantfu bebabanyenti.
Bantfu bangangetjani.
Emicinjini lefana nalena ngoba phela bunatfwa/emahabulo/emabele yintfo yakhona.
Bantfu bangangetjani.
Imibono itawehluka. Leminye ivume, leminye iphike ngoba emishadweni yemakholwa tjwala abuvami kubakhona.
Kusetjentiswa ligama 'imicondvo' kuveta inchazelo lesho umcabango wengcondvo.
Kusetjentiswa umusho lokhontile lolandzelako emshweni.
Bantfu bayawatsandza emaphoyisa ngobe abangeke bahlukane nawo.
Wendlela
Wekwentela.
Tsine sasitsembele kushukela wetfu iSelati/ sabe sitsembele.
Shukela lonjena bamenta khona lapha eNingizimi Afrika.
Emagama emave acala ngafeleba. Acalwa ngafeleba ngoba iNingizimu Afrika ligama lelive.
Make ubaphakele bonkhe bantfwana kudla.
Shukela iSelati akakuniki emandla ngato tonkhe tikhatsi.
Bonkhe labadla shukela iSelati bahamba bakhuluma ngayo.
Kudla shukela iSelati kumnandzi bo!
Unina waTsembani watsi bona betsembele kushukela wabo iSelati".
SAMBA SIGABA C:
SAMBA SAKO KONKHE:
